Grietje M. Hoogland

Shaun the Sheep: The Movie is nog maar net in de bioscoop, maar krijgt nu al lovende reacties van zowel kinderen als volwassenen. We spraken de Aardman regisseurs Mark Burton (Chicken Run, Wallace and Gromit) en Richard ‘Golly’ Starzak (Creature Comforts, Shaun the Sheep) over dit succes.

Wie waren jullie voorbeelden, waardoor jullie voor Aardman zijn gaan werken?

Richard: Ik keek veel cartoons van Chuck Jones en Tex Avery. Qua comedy vond ik Laurel and Hardy leuk om naar te kijken, maar bijvoorbeeld ook Bugs Bunny. Ik tekende altijd strips als kind, vooral van mijn familie, wat ze me niet altijd in dank afnamen. Ik dacht nooit dat ik een goede animator zou zijn want ik was niet zo’n goede tekenaar. Maar ik kwam op bezoek bij Aardman, bij Peter Lord en David Sproxton en daar ben ik gebleven.

Mark: Mijn carrière begon als comedyschrijver, en ik was beïnvloed door grote beroemde comedians als Morcambe and Wise, en Monty Python natuurlijk. Ik werkte in een tv-bedrijf rond 1998 en Aardman maakte toen Chicken Run. En ik denk dat ze vonden dat de toon van het script te Amerikaans was, dus mijn schrijfpartner en ik werden gevraagd om het wat Britser te maken. En ik denk dat we dat goed deden: daarna kon ik werken aanWallace and Gromit.

Nick Park introduceerde Shaun in Wallace and Gromit: A Close Shave. Daarna was het jouw idee om een serie te maken van Shaun, klopt dat?

Richard: Nee, het was Aardmans idee, en ik zou het script regisseren. Maar ik begon met een story reel en die heb ik nooit afgemaakt, want Shaun was veel te verwend. Hij had een vriendinnetje, een fiets, hij kon zijn vriendinnetje meenemen naar de bioscoop… Dus ik opperde of ik een aflevering kon schrijven waarin hij een echt schaap is. En hij moet gras eten en doen wat de hond en de boer zeggen. Dat was een vruchtbare bodem waaruit verhalen kunnen ontstaan. Hij had iets om tegen te vechten.

Wat ik geweldig vind is dat Shaun heel veel kan, maar nooit overziet wat het effect is van zijn acties. Dat is hoe de film begint: hij wil gewoon een dagje vrij, maar alles escaleert.

Mark: Wij vinden dat Shaun de spirit heeft van een jongen van 12. Hij verlegt grenzen: op die leeftijd wil je niet meer dat je ouders zeggen wat je moet doen, en je denkt dat je alles weet, en hij is een beetje ondeugend. Maar hij heeft ook een goed hart, dus alles wat verkeerd gaat zet hij weer recht.

Is alles wat je ziet in klei gemaakt?

Richard: Eigenlijk wordt er maar weinig klei gebruikt. De poppen zijn gemaakt van verschillende materialen. Shaun heeft armen en benen van silliconenrubber. Voor gezichtsuitdrukkingen is klei moeilijk te animeren, want de klei droogt uit. In de film zijn de varkens en de stier wel gemaakt van klei.

Zijn er ook dingen digitaal toegevoegd?

Richard: Er zijn kleine dingen zoals bubbels in het water als de vissen harmonica spelen, of als de bus door een plas rijdt, die we versterken met CGI omdat we dat niet goed genoeg krijgen in stop-frame. Maar we proberen alles zoveel mogelijk in-camera te doen, want dat is wat we graag doen. Het is het echte spul: echte karakters, echte sets.

Een van de bijzondere aspecten van Shaun is dat hij alle leeftijden aantrekt. Hoe hebben jullie dat gedaan?

Richard: De serie is een kindershow, maar ik heb dat eigenlijk een beetje genegeerd. Ik dacht: de beste manier is hoe Aardman alles doet: we proberen onszelf te laten lachen. En voor we het wisten vond iedereen het leuk: ik kreeg brieven van mensen in de zeventig en tachtig die zeiden dat ze het leuk vonden!

Mark: In de film zitten vergelijkbare elementen. We maakten al vroeg de beslissing om een film zonder dialoog te maken, omdat de serie dat ook niet had. Dus we keken naar stomme films van Charlie Chaplin en Buster Keaton, en dat is hele fysieke humor die je als kind én volwassene kan zien. En we wilden de karakters een emotioneel verhaal meegeven, ik denk dat dat ook volwassenen het gevoel geeft dat ze het kunnen waarderen.

Hoe hebben jullie taken verdeeld gedurende het regisseren van de film?

Mark: Aan het begin is het twee jaar lang schrijven, in feite betekent het dat Golly en ik in een kamer op en neer liepen en probeerden elkaar aan het lachen te maken. Eenmaal in productie deel je de film in tweeën en zegt: jij doet die helft, en ik deze. Er zijn twintig sets. Elke set heeft animators, een crew, team, propmakers, modelmakers, en we hadden er dus beide tien.

Is er iets dat je ooit in de toekomst zou willen doen?

Mark: Wat ik zou willen doen is een musical maken. In een theater, want ik hou van die kunstvorm. En ik kan niks zeggen over karakters als Wallace en Gromit, want die zijn eigendom van Aardman, maar ik zou het leuk vinden om een grote musical te maken met Aardman karakters.

Richard: Ik zou het nu leuk vinden om nog een Shaun film te maken, maar ik heb ook veel ideeën in mijn hoofd voor feature films, bijvoorbeeld om een microwereld te creëren met insecten, slakken, dat soort dingen.

Klopt het dat er een tweede film over Shaun komt?

Mark: Als genoeg mensen deze film gaan zien zou dat heel goed kunnen.

Richard: Ja, het staat en valt met financiën eigenlijk, als de film het goed doet zouden ze graag nog een film willen maken. En ik zou dat ook willen, dus dat zou geweldig zijn.

Dit artikel verscheen in maart 2015 op cultuurwebsite CLEEFT.