Grietje M. Hoogland

In mijn vorige animatiecolumn onderzocht ik in hoeverre Pixar is veranderd toen Disney in 2006 Pixar overnam. De angst was dat Pixar in een soort tweede Disney zou veranderen. Of dat ook gebeurd is kan je hier lezen. De vraag die rijst is: is Disney eigenlijk hetzelfde gebleven sinds ze Pixar overnamen? Nieuwsberichten uit die tijd vermelden dat Disney de computeranimatie niet van de grond kreeg, en Pixar hard nodig had om bij de tijd te blijven. Is dit gelukt?

De tien jaar voor Pixar

Tien jaar voor de overname ging Disney nog als een speer. Klassiekers als ‘Pocahontas’ (1995), ‘Hunchback of the Notre Dame’ (1996) en ‘Mulan’ (1998) worden op IMDB gewaardeerd tussen de 6,5 en 7,5 op een schaal van 10, en deze films brachten elk ruim 300 miljoen dollar op. Maar vanaf 2004 komt er een flinke dip in met ‘Home in the Range’ (2004) (wat, welke film? Precies!) met een rating van 5,4 en een opbrengst 104 miljoen. Ook Disney’s eerste poging tot computeranimatie valt slecht: ‘Chicken Little’ (2005), over een kuikentje dat niet geloofd wordt als hij een stuk hemel naar beneden ziet vallen krijgt een 5,8. Deze film is interessant omdat Disney zonder Pixar probeerde om een computergeanimeerde film te maken. De film leverde toch 314 miljoen op dankzij het openingsweekend: toen is de film druk bezocht omdat de verwachtingen voor Disney’s eerste computeranimatie hooggespannen waren. De film zelf is echter rommelig met een onduidelijk verhaal en teveel grappen, waardoor hij toch niet zo’n succes werd.

Bergopwaarts vanaf Pixar

Ook de tweede computergeanimeerde film, ‘The Wild’ (2006), deed het niet goed. De dierentuinleeuwen die per ongeluk op de Afrikaanse savanne terechtkomen brachten slechts 102 miljoen op, wat op een budget van 80 miljoen niet veel is. Disney had dus heel veel baat bij het succesvolle Pixar, dat 865 miljoen verdiende aan ‘Finding Nemo’ (2003) en 631 miljoen aan ‘The Incredibles’ (2004). Heel interessant is dan ook dat na de overname van Pixar in 2006, Disney langzaam weer uit haar dip opklimt. ‘Meet the Robinsons’ (2007) over een knotsgekke familie verdient nog niet zoveel maar krijgt wel een 6,9 en het heldhaftige detectivehondje ‘Bolt’ (2008), met dezelfde rating, verdient ruim 300 miljoen. Vervolgens komen de grote kassuccessen die meteen klassiekers zijn geworden, waaronder ‘The Princess and the Frog’ (2009), die overigens traditioneel geanimeerd is, en de computeranimaties ‘Tangled’ (2010) en ‘Frozen’ (2013).

Verandering van stijl

Pixar heeft Disney dus eigenlijk uit het slop getrokken als je kijkt naar ratings en opbrengsten. Maar hoe zit dat met stijl? Is Disney veel veranderd qua stijl na de overname van Pixar? In mijn vorige column heb ik een rijtje van 9 kenmerken gedefinieerd die typerend zijn voor Disney, om te kijken of Pixar veel van die kenmerken heeft overgenomen. Deze kenmerken zijn onder andere etnische en genderstereotypen, grote ogen, liedjes, goed versus kwaad en antropomorfie. Als Disney is veranderd zouden die kenmerken in de Disneyfilms na de overname van Pixar minder vaak voor moeten komen. Door de films in de 10 jaar vóór Pixar te vergelijken met die van de 10 jaar na Pixar valt op dat vooral de liedjes en stereotypen na de overname minder vaak voorkomen. Disney gaat met haar tijd mee. Maar zoals films als ‘Tangled’ en ‘Frozen’ al laten zien: Disney kan geen afstand doen van lelijke slechteriken en grote emotieogen van de hoofdpersonages.

Ach ja, Disney mag natuurlijk ook best een beetje Disney blijven.

Dit artikel verscheen in december 2015 op cultuurwebsite CLEEFT.