Grietje M. Hoogland

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

#032: De paradox die Andy Warhol heet. Hij begon met het maken van hele kunstzinnige reclamecampagnes, en dacht: dat kan ik ook andersom: ik stop gewoon reclames in de kunst. Een van de eerste dingen die hij als kunstenaar maakte waren de zeefdrukken met Compbell’s Soup blikken in 1962. Het idee was om de kunst los te wrikken van de elitetoestand. Kunst was hoog en belangrijk, terwijl hij die vercommercialisering van de wereld juist zo interessant vond. Hij richtte een atelier op genaamd The Factory, en ging daar kunst ‘produceren’ alsof het… nouja, soepblikken waren. Hoewel zijn kunst toch ‘low’ moest zijn, werd hij zo’n fenomeen dat hij daardoor juist ‘high’ werd gevonden. Wat het tegendeel was van wat hij wilde, alhoewel… Hij was zo onduidelijk naar buiten toe over wat hij wilde, dat hij het ook juist als doel kan hebben gehad, daar is nog steeds niemand achter.
Campbell adverteerde in die tijd trots dat ze wel 32 smaken hadden. Warhol heeft dan ook alle 32 smaken overgenomen en gezeefdrukt, ze hangen allemaal netjes bij elkaar in het MoMa in New York. Een museum dus, wat toch wel heel elitair is…

#033: Ik zag een keer foto’s van deze fotograaf op een kunstbeurs, en ze vielen me gelijk op. Thuis ben ik gaan zoeken: de man heet Alex ten Napel, en hij is gespecialiseerd in portretfotografie. Maar niet zomaar portretten, hij probeert van alles om een deel van de identiteit van de geportretteerde zichtbaar te maken. Hij is op een gegeven moment begonnen met het fotograferen van volwassenen in een zwembad. Op deze manier waren ze gestript van hun externe identiteit: kleding, make-up etc, en kon hij meer laten zien van de persoon zelf. Tot hij doorkreeg dat kinderen veel interessanter waren: die geven veel makkelijker hun identiteit bloot. Je ziet gelijk of ze het leuk of spannend, of helemaal niet leuk vinden om in het water te zijn en gefotografeerd te worden. Dat levert ontzettend expressieve portretten op die geweldig zijn om naar te kijken.
Tip: op zijn site zijn meer waterportretten te zien, maar ook andere series, waaronder de waanzinnig goede Alzheimer-serie.

#034: Deze poster, die iedereen waarschijnlijk wel eens gezien heeft, is gemaakt door de Frans-Oekraïense kunstenaar Adolphe Cassandre. Hij is gemaakt in 1935, en was ontzettend vernieuwend. Tot die tijd werden boten namelijk altijd van de zijkant getoond op posters, met alle masten erop om te laten zien hoe groot ze wel niet waren, en posters waren daarom altijd in de breedte.
Cassandre heeft geprobeerd om de indrukwekkende afmetingen van de boot op een andere manier te laten zien: door het papier verticaal te nemen en de boot op je af te laten komen. Verder koos hij een lage horizon, waardoor de boot boven je uit lijkt te torenen. De vogeltjes die daar beneden nog vliegen versterken die reusachtigheid van de boot. Dit was natuurlijk goede reclame in de tijd dat boten steeds groter en groter moesten zijn.
De poster is zo geslaagd dat je nu nog steeds in reclames boten op deze manier afgebeeld ziet als je erop let. Deze blijft voor mij de beste: heel strak en heel indrukwekkend.

#035: Big Fish (Tim Burton, 2003) is misschien wel een van de mooiste films die ik ooit heb gezien. Een jonge man wordt bijna vader, en wil daardoor weten wie zijn eigen vader eigenlijk is. Ondanks dat hij zijn vader heel goed kent, heeft hij toch het idee hem niet te kennen, omdat hij altijd verhalen over zichzelf vertelt die zo bizar zijn dat het gewoon niet waar kan zijn. Als zijn vader dan ook nog ziek wordt besluit hij zijn vaders spullen te doorzoeken om erachter te komen wat wel, en wat niet waar is. Je wordt heen en weer gesleurd tussen fantasie en werkelijkheid, tot je zelf ook niet meer weet wat wel of niet waar kan zijn. Uiteindelijk blijkt meer waar te zijn dan hij ooit gedacht had.
Behalve het intrigerende verhaal is het ook visueel een hele mooie film, zoals ik in de afbeelding heb geprobeerd te laten zien. Alle uitersten worden opgezocht, het is werkelijk pure eye-candy. Ja, en nu wil ik hem weer kijken…

#036: Fotografe Annie Leibovitz is bekend van haar foto’s van beroemdheden, vaak naakt en intiem. In 1970 kwam ze te werken bij Rolling Stone magazine, dat toen nog maar net bestond, en in 1973 mocht ze coverfoto’s maken. Ze deed dit 10 jaar lang, en heeft de status en sfeer van het tijdschrift hiermee mede bepaald.
Een hele beroemde foto is deze, van John Lennon en Yoko Ono, gemaakt op 8 december 1980. Eigenlijk moest het een foto van Lennon alleen zijn, maar ze wilden graag samen. De foto is intiem en teder, je voelt je bijna een indringer als je naar de foto kijkt. Na het maken van de foto waren ze razend enthousiast: John zei: ‘You’ve captured our relationship exactly. Promise me it’ll be on the cover.’ Ze beloofde het.

Vijf uur later werd John Lennon doodgeschoten.