Grietje M. Hoogland

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

#027: Het is vandaag de 100e geboortedag van mijn grote held: Annie M.G. Schmidt. Iedereen is ermee groot geworden, en ze verdient een ereplek in mijn vrolijkheidsoffensief. Ik kan nu hele verhalen vertellen over hoe haar werk vernieuwend is geweest in de heersende kinderliteratuur ‘met het wijsvingertje’: Annie schopte daar tegenaan en moedigde kinderen aan om “lekker stout” te zijn. Ook kan ik vertellen dat haar werk qua metrum heel sterk is, dat ze twee wereldoorlogen heeft meegemaakt en naar eigen zeggen “als ze opschieten nog een derde”, en dat ze ook in de volwassenenliteratuur erg vernieuwende dingen heeft gedaan. Maar eigenlijk wil ik maar een ding over haar vertellen: Annie M.G. Schmidt is geniaal.

#028: Een nieuwe ontdekking gedaan vandaag: Harro Nikkels exposeert in het kerkje van Fransum (Gn). Zo’n zeldzaam lokaal talent waarvan je je afvraagt waarom zijn werk nog niet door verzamelaars wordt aangekocht.
Hij maakt bronzen beelden, en beeldt altijd dieren af. Maar wel net even anders dan anders. Sommigen zijn grappig, sommigen zwaarmoedig, zoals de hangende kraaien, en sommigen politiek geëngageerd (hij heeft het niet zo op met autoriteiten). Er zitten ontzettend veel verwijzingen in naar andere kunstenaars, waaronder Dalí (de giraffe), Damiën Hirst (de walvis is in tweeën gespleten door een glasplaat), en Folkert de Jong (die ook heel monumentaal werkt, en niet vies is van schoppen tegen autoriteiten). Erg verrassend werk, ik ben heel erg blij dat ik dit gezien heb! Meer informatie: hier en hier.

#029: Ik ben weer terug met het Vrolijkheidsoffensief, en dat moet ik natuurlijk goed doen. Vandaar vandaag aandacht voor de Beatlesfilm Yellow Submarine (1968). Wie hem nog niet gezien heeft: schaam je, en ga naar YouTube, waar hij in zijn geheel te zien is. Het verhaal is niet echt na te vertellen: de wereld wordt beheerst door de Blue Meanies, en om een of andere reden moeten de Beatles de Yellow Submarine in om de boel te redden. Liedjes als Elenor Rigby, All Together Now en natuurlijk Yellow Submarine komen langs, afgewisseld door grappen die zó flauw zijn dat ze juist weer grappig zijn. Om uiteindelijk de Meanies te verslaan blijkt: ‘It’s easy: All you need is love’.
De art director voor de film is Heinz Edelmann, die met de film deze typische licht psychedelische vormgeving introduceerde, die later nog veel gekopieerd zou worden. Een vernieuwende film dus. Overigens zei Harrie Geelen eens dat Yellow Submarine een perfect voorbeeld is van een goede mislukte film: doordat de aandacht lag op de ontzettend goede vormgeving, raakt het verhaal soms een beetje zoek. Maar dat maakt niet uit: hij is toch wel leuk.

#030: Ik was vandaag in het Dick Brunahuis in Utrecht, daar was ik nog niet eerder geweest. Helaas was een deel van de opstelling gesloten, dus ik heb maar weinig kunnen zien. Het waren vooral Nijntje-speelhuisjes, wat ook leuk is, maar ik paste er niet in…
Interessant vond ik dat Bruna is geïnspireerd door Henri Matisse. Een pastiche op La Gerbe (1953) is in deze illustratie van Nijntje te zien, die hier naar het museum is. Nijntje is zo onder de indruk dat ze thuis gelijk aan de slag gaat, met eenvoudige vormen en primaire kleuren. Precies zoals Bruna zelf dus eigenlijk. Het gaat nog verder: dit werk van Matisse is gemaakt met cut-outs: het is geknipt en geplakt. Dat doet Bruna ook met al zijn Nijntje-illustraties! Eroverheen komt dan een doorzichtig vel met de lijntekening.
Je zou dus eigenlijk kunnen zeggen dat dit verhaaltje, van Nijntje die naar het museum gaat, autobiografisch is.

#031: De vorige keer had ik het over Dick Bruna, die beïnvloed is door Henri Matisse. Maar hij was ook beïnvloed door de groep De Stijl (hij was zelfs bevriend met Gerrit Rietveld), waaronder door het werk van Piet Mondriaan.
Mondriaan heeft niet altijd gewerkt met primaire kleuren en rechte lijnen. Hij heeft daar naartoe gewerkt, van heel figuratief naar de abstracte stijl die we van hem kennen. Dit werk: Bloeiende bomen (1911-1912) hangt in het Haags Gemeentemuseum, en zit er een beetje tussenin, in die overgangsperiode. Het is kubistisch van stijl, en hij gebruikt nog gebogen lijnen en veel kleurnuances. Ik vind het erg goed, omdat je (okee, als je het weet) nog steeds de bomen kan zien. De gebogen lijnen vind ik vooral ontzettend goed: ze zijn strak, maar met veel beweging. Het is heel dynamisch, en dat maakt het spannend om naar te kijken.
Dit filmpje is een leuke reactie op het werk van (onder andere) Mondriaan.