Grietje M. Hoogland

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

#021: Ik blijf nog even in de sfeer van schoonheid en tragiek, maar vandaag eindelijk: film! Black Swan was een film die als geroepen kwam: ik had in geen tijden meer zo’n goede film in de bioscoop gezien. Het is jammer dat ik maar één foto kan laten zien, daardoor moet ik echt een vinden die tekenend is voor de film. Het verhaal is als volgt: een danseres krijgt de hoofdrol in het Zwanenmeer. Maar ze moet zowel de witte zwaan spelen: een rol waar ze perfect voor is, als de zwarte. Daarvoor moet ze leren om losjes te dansen, ze moet leren leven, wat haar heel zwaar valt. Hoe meer ze in die rol probeert te komen, hoe groter de stress om te presteren is. Ik zal niet alles verklappen, maar ze wordt – bijna? – letterlijk de belichaming van de zwaan. De film zit vol symboliek, is visueel echt fantastisch en laat nog uren een enorme indruk achter.

#022: Okee, de kleintjes even oren dicht. Je denkt misschien dat je hier naar een onschuldig werk zit te kijken uit de Gouden Eeuw. De titels: ‘Galant gezelschap’ en ‘Terugkeer van de jagers’ dragen daaraan bij, maar het tegendeel is waar. Het werk is geschilderd door Pieter Codde in 1633, en het zit vol verwijzingen. Deze mannen zien er helemaal niet uit alsof ze net gejaagd hebben, en dat is omdat de jacht nog moet beginnen. Ze houden een haas en twee patrijzen op, en die verwijzen naar voor die tijd hele bekende uitdrukkingen: ‘de haas jagen’ en ‘vogelen’, wat de liefde bedrijven betekent. De patrijs was bovendien nog ‘de meest wulpse’ vogel ook. Ook de luit spelende dame en het hondje zijn verwijzingen naar seks. Voor de zeventiende-eeuwer gelijk duidelijk, maar voor wie nog niet overtuigd is: rechts in beeld staat de bedstee al gereed. Nou vraag ik je: wat moet je met de verkeerde jachtkleding in een slaapkamer met dode vogels bij luitspelende dames? Dat kan maar één ding betekenen…

#023: Phillippe Starck is een vormgever die over de hele wereld bekend is. De Fransman wordt gezien als hét voorbeeld van het Nieuwe Ontwerp: ontwerp met moderne, lichte materialen, eenvoudig ogend en vaak met een onverwachtse wending. Zo begon hij als 19-jarige een eigen bedrijf dat zich specialiseerde in opblaasbare producten (die ik graag zou willen zien!). Op een gegeven moment kreeg hij de opdracht om het interieur van een paar café’s te ontwerpen, en al gauw daarna mocht hij het interieur doen van niemand minder dan president Mitterand. Ondanks het feit dat hij unieke opdrachten krijgt, is zijn doel toch om dingen te ontwerpen die in productie genomen kunnen worden. Deze… ja wat is het… is ontworpen in 1996, en draagt de titel: ‘Ceci n’est pas une brouette’. Waar hebben we die titel eerder gehoord?

#024: Zo, het Eurovisie Songfestival ook weer gehad. Ik heb niet gekeken, maar ik weet dat Azerbeidzjan gewonnen heeft, terwijl Ierland had moeten winnen. Daarom een plaatje van de Ierse inzending: Lipstick van Jedward.
Maar ik wil het eigenlijk over het ontstaan van Eurovision hebben. Toen televisie opkwam in Europa (tegen 1950 aan) was er namelijk een probleem: elk land had zijn eigen systeem voor het uitzenden. Het ene land had bijvoorbeeld 625 lijnen, terwijl het andere weer 525 lijnen had. Bij internationale gebeurtenissen moest dus elk land letterlijk van een tv-scherm filmen om het in eigen land uit te kunnen zenden. Daar hebben de Europese omroepgrootheden wat op bedacht: de internationale omroep genaamd European Broadcasting Union (EBU) werd in februari 1950 opgericht. Het begon met 23 omroeporganisaties uit grofweg 18 landen, en inmiddels is het uitgegroeid tot 199 organisaties uit 205 landen. De val van de Berlijnse muur heeft daar aardig aan bijgedragen. Dit belooft grootse plannen.
En wat zenden ze dan zoal uit? Nou, eh… Het Eurovisie Songfestival! Nee okee, en het WK en de Olympische Spelen…

#025: Ik heb gister geen kunstwerk gedaan, dus vandaag een tweeluik om het goed te maken. Deel 1: de ‘Venus van Urbino’. Het is geschilderd in de Hoge Renaissance door Titiaan, in 1538. Zoals waarschijnlijk wel bekend werd in de Renaissance de Griekse Oudheid herontdekt en geëerd, waardoor de Griekse mythologie heel belangrijk was in de Renaissancekunst. Hier zien we de Griekse schone Venus: de godin van de liefde, in de setting van een Renaissancepaleis. Titiaan schilderde het in opdracht van Guidobaldo II della Rovere, de hertog van Urbino, waarschijnlijk ter ere van zijn huwelijk dat hij vier jaar ervoor sloot met en wel heel jong ding. Vandaar waarschijnlijk de jonge en erg aantrekkelijke Venus. Want onder het motto ‘Griekse goden waren nou eenmaal naakt’ was het onderwerp ook dé kans om geoorloofd mooie vrouwen te kunnen schilderen.

#026: Ik heb gister geen kunstwerk gedaan, dus vandaag een tweeluik om het goed te maken. Deel 2: Olympia van Edouard Manet (1863). Als je dit kunstwerk vergelijkt met de Venus van Urbino, valt op dat ze wel héél erg veel op elkaar lijken. De pose van beide dames is vrijwel hetzelfde. Bij haar voeten ligt bij de Venus een hondje (Oja, we hadden geleerd dat dat seks betekende!), en bij Olympia een poes. Ook is bij beide werken een werkster te zien: bij Venus op de achtergrond, en bij Olympia op de voorgrond. Maar er is één belangrijk verschil: waar Venus werd geloofd en geprezen, werd er van Olympia schande gesproken. Dit is geen godin van de liefde, deze vrouw verdient haar geld met het bedrijven van de liefde! Het boeket heeft ze waarschijnlijk gekregen van een goede klant. Het ergste is nog wel haar blik: alsof ze er niet eens berouw van heeft. Dit tot hoge kunst bestempelen was simpelweg een farce.