Grietje M. Hoogland

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

#016: Ik schrijf een essay over hoe het verhaal van de Kleine Zeemeermin verandert in verschillende versies. Dit beeld staat in Kopenhagen, en is in 1913 gemaakt door Edvard Eriksen. Het originele verhaal is in 1837 geschreven door Hans Christian Andersen, en gaat over een kleine zeemeermin die verliefd wordt op een prins. Ze offert haar stem op om benen te krijgen, en bij hem te zijn. In het originele verhaal, in tegenstelling tot de versie van Disney die iedereen kent, lukt het haar niet om de prins te trouwen. Hij kiest iemand anders, en dit houdt in dat ze zal sterven in de nacht na de bruiloft. Hoewel ze nog een kans krijgt hem te doden, zodat ze weer zeemeermin kan worden, kiest ze voor zijn leven in plaats van het hare, en sterft als schuim op de zee.
Dit beeld geeft een interessant moment van het verhaal weer: het transformatiemoment waarop ze mens wordt. Ze is al aan land, en haar staart verandert langzaamaan in benen. Het moment waarop haar tragische lot niet meer terug te draaien is.

#017: Ik ga weer even terug naar Kandinsky. Lou Loeber was door hem beïnvloed, maar ook door De Stijl. Maar De Stijl zelf was ook beïnvloed door Kandinsky. Het idee dat kleuren en vormgeving een invloed hebben op de mens en de maatschappij sprak deze kunstenaars heel erg aan. De Stijl ontwikkelde tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen Nederland neutraal was. Daardoor zijn ze ontwikkeld op een eigen manier, zonder invloed van kunststromingen in andere landen. Het idee van Kandinsky ging hier verder: deze kleuren moesten volgens berekende patronen worden gerangschikt. En omdat elke kleur opgebouwd is uit zwart, wit, rood, geel en blauw, zijn dat de enige kleuren die nodig zijn: zo kom je tot de essentie van waar Kandinsky mee begonnen is.
Omdat ze het zich als taak hadden gesteld om mens en maatschappij te veranderen, te verbeteren, vonden ze dat de mensen overal in aanraking moesten komen met deze kunst. Dus niet alleen via schilderijen, maar de hele leefomgeving. Dit huis, het Rietveld-Schröderhuis is hier een voorbeeld van, ontworpen door Gerrit Rietveld in 1923-1924. Het is ontworpen voor Truus Schröder-Schräder, en ook het hele interieur is in de stijl van De Stijl vormgegeven. Of ze er ook een beter mens van werd weet ik niet.

#018: Vandaag viert Google de 76e verjaardag van de in 1988 overleden Roger Hargreaves. Dit deed me gelijk denken aan toen ik als kind een Engelstalig boekje kreeg van mijn half-engelse kleuterklasvriendje: ‘Mr. Rush’. Hoewel ik net kon lezen, en nog geen woord Engels kon las ik het opnieuw en opnieuw en opnieuw. Het is een deel uit de Mr. Men serie, die liep vanaf 1971 en zo’n 40 delen bevat. Ik wilde ze allemaal.
Mr. Rush (1978) heeft altijd haast en doet daardoor alles fout. Hij kan geen goed werk vinden daardoor, maar uiteindelijk heeft hij het: hij wordt postbezorger. De ideale baan voor iemand die snel is. Behalve dit geniale concept dat kinderen dingen leert zoals beroepen, goede en slechte eigenschappen, en dat iedereen wel iets goed kan, is het ook nog eens geniaal getekend: eenvoudig, duidelijk en appealing.

#019: Deze poster kocht ik een paar jaar geleden, en het is mijn grote favoriet. Ik hou heel erg van fin-de-siecle posters, vanwege hun eenvoud, en sierlijkheid. Deze is dan ook ontworpen in 1896. De maker is Théophile Steinlen, en het is een poster voor de ‘Chat Noir’, een theatercafé in Frankrijk waar veel kunstenaars kwamen en waar altijd wel wat te doen was. Steinlen is verder vooral bekend van zijn vele kunstwerken en posters met katten. Hij was gek op katten en baseerde een heel groot deel van zijn oeuvre daarop. Geschikte kerel. Ik mag hem wel.

#020: De ‘Paradise Portraits’ serie uit 2001 is een vervolg op de ‘Paradise the Club’ serie van Erwin Olaf. Olaf is bekend van zijn vroege provocatieve werk, en de Paradise Club serie valt daar nog onder. Hierin verbeeldt hij het nachtleven met veel vrolijke kleuren, maar als je goed kijkt zie je dat de clowns niet zo vrolijk zijn als ze lijken, en dat ze niet zo netjes met vrouwen omgaan. In Paradise Portraits maakt hij portretten van de vrouwen en clowns uit de clubserie, en deze vind ik eigenlijk sterker, omdat ze niet meer over de top zijn.
Deze foto is heel bekend, en ik vind hem gaaf omdat hij overduidelijk tot in detail geregisseerd is, maar toch zie je het vrolijke wat een clown zou moeten zijn, en het tragische dat hij is. Hij heeft stoppels, zijn schmink loopt uit, hij is het net niet. En daardoor net wel. Amazing.