Grietje M. Hoogland

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

#011: Vandaag is een vreemde dag nu Osama Bin Laden dood is. Er wordt feest gevierd in de Verenigde Staten, en tegelijk is men nu bang voor nog meer terreurdreiging. Waar ik zelf bang voor ben, is dat ons beeld van de Arabische en Perzische landen langzaam verandert in een beeld van extremisme en terreur, en dat we de mooie dingen vergeten. Daarom nu een item over mode: de mode van de Marokkaanse ontwerpster Zhor Raïs. 17 februari 2011 was er een modeshow van haar werk in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Ze maakt traditionele kaftans, gewaden die bedoeld zijn om het silhouet (van zowel man als vrouw) te bedekken. Maar in haar geval accentueert ze het silhouet juist. Haar ontwerpen zijn hierdoor een mengeling van de Arabische en westerse cultuur, en hiermee maakt ze volgens mij een heel belangrijk statement. Ze staat open voor ontwerpen die hedendaagse dilemma’s tegemoetkomen, nu wij nog.

#012: Omdat ik weer in de flow probeer te komen van het scriptie schrijven, doe ik nu een tekening van Henk Vermolen, de illustrator waarnaar ik onderzoek doe. Deze tekening is gemaakt voor een tv-programma genaamd AVRO’s Donderslag, uit de jaren ’80. Het was een kinderprogramma waarin kinderen zelf hun kunsten konden laten zien en hun wensen uit konden laten komen. Vast onderdeel was Het Griezeldomein. In dit onderdeel zat er een vampier op een podium, die een griezelig verhaal voorlas dat ingezonden was door kinderen. Vermolen maakte er de tekeningen bij, zoals deze, waarop je kan zien hoe een kind door een vleesetende plant wordt opgegeten… Brrr….

#013: Deze kunstvorm hebben we nog niet gehad: de edelsmeedkunst. Ik bewonder deze man: René Lalique, al heel lang, omdat er eigenlijk niets van hetzelfde niveau bestaat. Deze kunstenaar leefde van 1860 tot 1945, en de belangrijkste stroming waartoe zijn werk wordt gerekend is de Art Nouveau (ca. 1890-1905). Deze stroming kenmerkt zich door de vele sierlijke plantvormen en andere elegante vormen uit de natuur. In zijn sieraden laat Lalique deze vormen heel duidelijk terugkomen, net als in deze hanger (ca. 1898-1899), die helemaal opengewerkt is. Er zijn weinig edelsmeden die zo fijn kunnen werken met deze materialen, de risico’s zijn heel hoog. Dit kan betekenen dat met een paar graden te heet solderen of emailleren je hele werk al in elkaar kan zakken…

#014: Wassily Kandinsky was een Russische kunstenaar, die zag dat een aantal kunstenaars voor hem, zoals Monet, Cézanne, Picasso, heel sterk met kleur aan het experimenteren waren. Bij zichzelf dacht Kandinsky: als je nou eens zowel met kleur als met vorm zou kunnen experimenteren… Het idee om abstract te gaan werken kwam naar verluidt doordat hij in zijn atelier een figuratief kunstwerk ondersteboven zag staan. Hij was verbijsterd door de mooie lichtende kleurvlakken die geen figuratieve betekenis hadden. Hij ging abstract werken en stelde, onder invloed van de ideeën van Sigmund Freud, een kleurentheorie op. Kleuren brachten volgens hem een bepaalde emotie in je naar boven, en de juiste combinatie van kleuren zouden de mens in harmonie kunnen brengen. Dit werk: Yellow, Red, Blue (1925), is hier een voorbeeld van, je ziet hier dat hij niet helemaal abstract gegaan is: er zijn nog dingen in te herkennen.

#015: Nu we Kandinsky hebben gehad is het wel leuk om te kijken naar een Nederlandse kunstenares die door hem beïnvloed is geweest: Lou Loeber. Behalve Kandinsky was ze ook beïnvloed door De Stijl (je weet wel: Mondriaan, Bart van der Leck…) wat resulteerde in een geometrisch abstracte stijl, maar met gebruik van Kandinsky’s kleurentheorie. Ook Loeber vond dat kunst iets in de mens los kon maken, en ze vond zelfs dat de toen nog bestaande en erg actuele klassenverschillen hiermee zouden verdwijnen. Kunst als opvoedmiddel zeg maar, maar in tegenstelling tot Mondriaan vond zij dat kunst niet volledig abstract mocht zijn: dan snapt niemand er meer wat van. Vandaar dat je bij haar altijd nog ziet wat er verbeeld wordt. Ook gebruikt ze meer kleuren dan Mondriaan, en gebogen lijnen, zoals in dit kunstwerk getiteld ‘De Ontmoeting’ (1938-1939) ook het geval is.