Grietje M. Hoogland

Mode is een moeilijk thema. Het wordt door sommigen als een kunstvorm gezien, door anderen weer niet, terwijl een derde misschien vindt dat het afhangt van wat je ermee doet. Een eenvoudig shirt op een spijkerbroek bijvoorbeeld: de meesten zullen het met mij eens zijn dat dat geen kunst is. De creaties van Iris van Herpen zijn een heel ander verhaal. Tijd dus om af te reizen naar Groningen, waar direct naast het station het Groninger Museum staat – een kunstwerk op zich.

Iris van Herpen
Iris van Herpen is haar carrière als modeontwerpster begonnen, maar wat zij maakt houdt het midden tussen mode en kunst. Wandelend door het Groninger Museum valt op dat ze bij haar creaties niet per se uit gaat van de draagbaarheid: belangrijker is dat het een verhaal vertelt. De serie Radiation Invasion gaat bijvoorbeeld over de vele vormen van straling die we dagelijks om ons heen hebben, bijvoorbeeld voor telecommunicatie. Deze jurken hebben allemaal lijnen die golvend over het lichaam gaan, en strak tegen andere lijnen aan zitten, als het ware als geluids- licht- of datastromen. Synesthesia is een andere serie, die uitgaat van het verschijnsel synesthesie, waarbij mensen die dit hebben kleur, geur of smaaksensaties ervaren bij bijvoorbeeld het zien van letters, of het beluisteren van muziek. Dit heeft Van Herpen verbeeld door heel veel leren bandjes aan één zijde te bewerken met fel glimmende stof, waardoor het bij het lopen met de jurk lijkt alsof deze zindert van licht, kleur en beweging.

Grenzen
Iris van Herpen zoekt vele grenzen op in haar modecreaties, zowel inhoudelijk als in haar techniek. Ze zoekt naar manieren om ingewikkelde thema’s als synesthesie of  straling te verbeelden, en hoewel dat naar mijn mening bij de ene serie beter gelukt is dan bij de andere, slaagt ze er wel in om hele nieuwe beelden te maken, en creaties waar men nog nooit van gedroomd had. Om dit te verwezenlijken zoekt ze naar heel specifieke stoffen en materialen (de creaties voor Capriole zijn bijvoorbeeld met een 3D-printer gemaakt), en als ze die niet kan vinden laat ze deze gewoon speciaal ontwikkelen, zoals ze gedaan heeft bij Refinery Smoke. Hiervoor wilde ze een materiaal hebben dat de ongrijpbaarheid van rook kon verbeelden. Met een combinatie van staalwol en een middel dat het zacht als stof laat aanvoelen is ze hier uiteindelijk in geslaagd.

Door het opzoeken van deze grenzen is haar werk crossmediaal, of interdisciplinair, hoe je het maar wil noemen. Het verbindt verschillende kunstvormen met elkaar, zoals mode, architectuur en productontwerp, en daarbij verbeeldt ze ook nog eens talloze maatschappelijke thema’s en persoonlijke fascinaties. Je kan dus eigenlijk niet zeggen dat ze puur met mode bezig is, het is veel meer dan dat. Na deze tentoonstelling gezien te hebben kom je tot de conclusie dat mode zeker kunst kan zijn: zodra het de functie – het dragen van een kledingstuk – overstijgt.

Wie besluit naar deze tentoonstelling te gaan heeft nog tot 23 september de tijd. Bovendien is er ook een fantastische tentoonstelling van de Chinese kunstenares Yin Xiuzhen, die tweedehands kleding gebruikt om enorme bouwwerken te maken, die maatschappelijke thema’s, waaronder het in China gevoelig liggende thema ‘identiteit’ verbeelden. Verder is er altijd werk uit eigen collectie te zien, wat het Groninger Museum een erg leuk dagje uit maakt.

Tekst: Grietje Hoogland voor Online Galerij, 13 augustus 2012